Κάστρο της Ρεντίνας - ©NikosT - ©Walking in Hellas - ©Photo-News.gr

Μετάβαση στο περιεχόμενο

Κύριο Μενού:

Κάστρο της Ρεντίνας

Ονομασίες του κάστρου

Αρτεμίσιο:
Ονομάστηκε έτσι,σύμφωνα με τον Προκόπιο, από τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό, όταν αυτός αποφάσισε την οχύρωσή του υπάρχοντος οικισμού. Το όνομα του πιθανόν ωφείλεται στο ναό της θεάς Άρτεμης  που βρισκόταν στην κορυφή του και που λείψανά  του βρισκόταν ακόμη εκεί.
Ρεντίνα:
Αναφέρετε μ΄ αυτό το όνομα τον 10ο αιώνα όταν αυτό επιλέχθηκε ως έδρα της νέας επισκοπής που ιδρύθηκε, με τον σύνθετο τίτλο του επισκόπου "ο Λητής και Ρεντίνης".
Πυργούδια:
έτσι ονομάζεται το κάστρο τους τελευταίους αιώνες από τους κατοίκους της γύρω περιοχής.

Το Κάστρο της Ρεντίνας βρίσκεται επάνω στην κορυφή ενός λόφου, δίπλα στο Ρήχειο ποταμό, στην δυτική είσοδο των Στενών της Ρεντίνας ή Μακεδονικών Τεμπών. Κατοικήθηκε συνεχώς από τα αρχαιότατα χρόνια μέχρι τα πρώτα χρόνια της τουρκοκρατίας, οπότε εγκαταλείφθηκε γιατί είχε υποβαθμιστεί πια η στρατηγική σημασία του και οι Τούρκοι επέλεξαν για τόπο εγκαταστάσεώς τους τη γειτονική Βόλβη

Ίχνη ανθρώπινης παρουσίας στο λόφο μαρτυρούνται από ευρήματα της νεολιθικής εποχής. Η κατοίκηση συνεχίζεται αδιάλειπτα ως την ύστερη αρχαιότητα. Τότε, και συγκεκριμένα περί το 450 μ.Χ πραγματοποιείται η πρώτη οχύρωση. Αργότερα, ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός (527-565) ενισχύει τις οχυρώσεις και επανιδρύει το κάστρο- πρόκειται για το φρούριο Αρτεμίσιον που αναφέρει ο Προκόπιος. Από το 570 οι Σλάβοι διασχίζουν το Δούναβη προς νότον και καθ'όλη τη διάρκεια του 7ου αιώνα, δεν αρκούνται πλέον σε επιδρομές, αλλά εγκαθίστανται σε μεγάλες ομάδες στην ερημωμένη ύπαιθρο. Δημιουργούν νησίδες πληθυσμού, τις Σκλαβηνίες οι οποίες έχουν δική τους οργάνωση και ηγεσία. Την κοιλάδα του Ρήχιου επικοίζει το βαρβαρικό φύλο των Ρηγχίνων, οι οποίοι όμως πιθανότατα ήταν βλάχικης καταγωγής και συμπαρασύρθηκαν από την κάθοδο των Σλάβων, καθώς αναφέρονται επανειλημμένα και ως "Βλαχορηγχίνοι".

Επόμενος σταθμός στην ιστορία της Ρεντίνας, ο οποίος φανερώνει και την ουσιαστική καμπή στη ζωή του κάστρου, είναι η ανακήρυξή της σε έδρα επισκοπής περί το 900 (σύμφωνα με τη Νεαρά ΧVI του Λέοντος Σοφού (886-907)). Ο επίσκοπος Λητής ονομάζεται πλέον "Λητής και Ρεντίνης" και εγκαθίσταται στη Ρεντίνα, καθώς η Λητή έχει παρακμάσει και εγκαταλειφτεί μετά τις επιδρομές και τις επακόλουθες μετακινήσεις πληθυσμών. Κατά το 10ο αιώνα τα τείχη επισκευάζονται, πύργοι επανακτίζονται εκ βάθρων, δημιουργείται το υπόσκαφο κλιμακοστάσιο και ανοικοδομείται ο κύριος όγκος των κατοικιών και των δημοσίων κτιρίων.

Το κάστρο ακολουθεί την ιστορική πορεία της Μακεδονίας κατά τη μεσοβυζαντινή περίοδο. Το 1204 καταλαμβάνεται από τους Φράγκους σταυροφόρους ιππότες και θα αποτελέσει ένα από τα δυναμάρια του φράγκικου Βασιλείου της Θεσσαλονίκης ως πριν το 1224, οπότε και περνά στα χέρια του Δεσποτάτου της Ηπείρου. Μετά τη μάχη της Κλοκοτίνιτζας (1230) ο γιος του Θεόδωρου, Ιωάννης Δούκας Κομνηνός ανακηρύσσει εαυτόν δεσπότη Θεσσαλονίκης. Η φρουρά του θα εγκαταλείψει τη Ρεντίνα, μόλις πληροφορηθεί πως καταφθάνει στην περιοχή μεγάλο εκστρατευτικό σώμα της Νίκαιας με επικεφαλής τον αυτοκράτορα Ιωάννη Βατάτζη. Ο Βατάτζης εισήλθε στο κάστρο και διανυκτέρευσε εκεί (1242).

Ακριβώς έναν αιώνα αργότερα (1342), κατά το δεύτερο βυζαντινό εμφύλιο, το φρούριο καταλαμβάνει ο Ιωάννης Καντακουζηνός και εγκαθιστά φρουρά. Ακολούθως εκπολιορκεί το κάστρο ο Συργής, κεφαλή των Σερρών, συλλαμβάνει αιχμαλώτους τους στρατιώτες και τους άρχοντες του κάστρου που συνεργάστηκαν με τον Καντακουζηνό, τους φυλακίζει και τους βασανίζει. Κατά την παλαιολόγεια περίοδο ο οικισμός γνωρίζει ανάπτυξη, χτίζονται και επισκευάζονται οχυρώσεις, καθώς και ο μικρός ναός με τρούλο, ερείπια του οποίου σώζονται σήμερα. Το κάστρο αποτελεί πλέον, εκτός από έδρα επισκοπής και έδρα κατεπανικίου (Κατεπανίκιον Ρεντίνας) και αναφέρεται συχνά στα αρχεία των αγιορείτικων μονών (13ος-14ος αι.).

Η Ρεντίνα πέφτει διαδοχικά στους Σέρβους (π.1345), στους Έλληνες (1371), στους Τούρκους (1383), ξανά στους Έλληνες(1402) και οριστικά στους Οθωμανούς (πριν το 1423). Με την τελική κατάκτηση από τους Τούρκους αρχίζει η παρακμή του κάστρου που θα οδηγήσει στην οριστική εγκατάλειψη του. Στην περιοχή εγκαθίστανται Γιουρούκοι νομάδες και το διοικητικό κέντρο μετατοπίζεται στο Μπεσίκι (σημερινή Βόλβη). Λίγα νομίσματα του 16ου αιώνα υποδηλώνουν ένδειξη κατοίκησης, το 17ο αιώνα όμως, είναι σίγουρο πως πυκνή βλάστηση έχει καταλάβει ως τελευταίος κατακτητής το κάστρο.

Στα Στενά της Ρεντίνας, στις 15 Ιουνίου 1821, έλαβε χώρα μεταξύ των Μακεδόνων Επαναστατών και του Οθωμανικού Στρατού, η Μάχη της Ρεντίνας.

ΒΑΣΙΛΙΚΗ (10ος αιω. μ.Χ.)
Στα ερείπια της ιουστινιάνειας δεξαμενής, στην ακρόπολη της Ρεντίνας, ιδρύθηκε στις αρχές του 10ου αιώνα μια τρίκλιτη βασιλική , από την οποία έχουν ερευνηθεί τα θεμέλια των τοίχων και λείψανα από τη διακόσμησή της. Ο ναός, σύμφωνα με μνεία στην 16η Νεαρά του αυτοκράτορα Λέοντα ΣΤ’ του Σοφού , αποτέλεσε την έδρα του επισκόπου Λητής και Ρεντίνης. Στα ΒΔ ανασκάφηκαν οικοδομικά λείψανα που θα ήταν δυνατόν να ανήκουν στην επισκοπική κατοικία, ενώ στα ΝΔ ένα ισόγειο κτίσμα που χρησίμευε ως αποθηκευτικός χώρος στέγασε την παλαιότερη σκεπαστή δεξαμενή της ακρόπολης.

ΣΤΑΥΡΙΚΟΣ ΝΑΟΣ (13ος αιω. μΧ.)
Στα ανατολικά της ακρόπολης της Ρεντίνας  ιδρύθηκε κατά την Παλαιολόγεια περίοδο ένας ναός σχήματος ελεύθερου σταυρού , ο οποίος διασώζει το αρχικό ύψος του, αφού διατηρεί μεγάλο τμήμα του τρούλου του. Ο ναός ιδρύθηκε μέσα στο ανατολικό τμήμα της οχύρωσης, το οποίο ωστόσο είχε πάψει να είναι αξιόμαχο ήδη από τα μέσα του 12ου αιώνα
 
©copyright design and developer 2016 - 2017 ©NikosT All rights reserved
Επιστροφή στο περιεχόμενο | Επιστροφή στο κύριο μενού