Οδηγός για αρχάριους: Απλά μαθήματα φωτογραφίας - ©NikosT - ©Photo-News.gr

Μετάβαση στο περιεχόμενο

Κύριο Μενού:

Οδηγός για αρχάριους: Απλά μαθήματα φωτογραφίας



Βάθος εστίασης

Υπάρχουν σημεία και στις δυο πλευρές του ακριβούς σημείου εστίασης όπου ένα είδωλο καταγράφεται αποδεκτά καθαρό.
Η απόσταση ανάμεσα στα δυο αυτά σημεία ονομάζεται
βάθος εστίασης
.
Εάν σκοπεύσετε στο επίκεντρο ενός φωτεινού αντικειμένου, εκτός εστίασης, το αντικείμενο φαίνεται διασκορπισμένο σε ένα μεγεθυνμένο φωτεινό δίσκο. Καθώς εστιάζετε το μέγεθός του μικραίνει φθάνοντας στο σωστό μέγεθος και καθαρότητα όταν ολοκληρωθεί η εστίαση. Πέρα απ’ αυτό το σημείο, διασκορπίζεται ξανά σ’ ένα θολό φωτεινό δίσκο. Στην πραγματικότητα, το επίκεντρο του αντικειμένου είναι εντός εστίασης όταν η διάμετρός-του είναι ίση με τη διάμετρο του κώνου που σχηματίζεται από το προβαλλόμενο απ’ το φακό φως και φεύγει εκτός εστίασης ξανά όταν η διάμετρος του ξαναγίνει μικρότερη της διαμέτρου του κώνου. Επομένως, όσο πιο κλειστός είναι ο φακός τόσο πιο στενός είναι ο προβαλλόμενος απ’ το φακό κώνος φωτός και κατά συνέπεια αυξάνει και το βάθος εστίασης.

Εστιακές αποστοοεις.
Ο φακός μιας φωτογραφικής μηχανής γενικής χρήοης είναι σχεδιασμένος, να έχει εστιακή απόσταση (το διάστημα μεταξύ του φακού και του εστιακού επιπέδου), περίπου ίση με τη διαγώνιο του αρνητικού η της επιφάνειας του ειδώλου. Φακοί μικρότερης εστιακής απόστασης, ευρυγώνιοι, και φακοί μεγαλύτερης εστιακής απόστασης ή τηλεφακοί, συχνά μπορούν να αντικαταστήσουν το νορμάλ φακό της φωτογραφικής μηχανής. Οι ευρυγώνιοι φακοί προσφέρουν τη δυνατότητα για μια ευρύτερη γωνία ενόρασης και κοντυ τερη εστίαση απ1 ότι ο νορμάλ φακός, ενώ οι τηλεφακοί δίνουν μια μικρότερη γωνία και πιο μακρινή εστίασης. Και οι δυο κατηγορίες έχουν ελαφρώς μεγαλύτερα ανοίγματα φακού από ότι οι νορμάλ. Στον ίδιο αριθμό”(“(διάφραγμα), ο ευ-ρυγώνιος δίνει περισσότερο και ο τηλεφακός λιγότερο βάθος πεδίου, απ1 ότι ο νορμάλ.

Η βασική φωτογραφική μηχανή
Εάν καθίσετε σ’ ένα σκοτεινό δωμάτιο -Camera Obscura- το οποίο έχει μια τρύπα απ1 όπου μπορεί να μπει το φως, – ας πούμε από έναν καλοφωτισμένο κήπο μπορείτε να δείτε ένα είδωλο του κήπου να σχηματίζεται στον απέναντι από την τρύπα τοίχο. Σ’ αυτή την αρχή που είναι γνωστή πάνω από χίλια χρόνια, βασίζονται όλες οι πολύπλοκες σημερινές φωτογραφικές μηχανές.

Τον 16ο αιώνα χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στην τρύπα ένας φακός. Η χρήση του έδωσε ένα λαμπερό και καθαρό είδωλο στην οθόνη εστίασης και αυτό χρησιμοποιείτο για αποτύπωση σε χαρτί τοπίων, κτιρίων και νεκρής φύσης. Η φωτογραφική μηχανή έγινε πραγματικότητα τον 19ο αιώνα, μετά την ανακάλυψη καταλλήλων υλικών που ήταν ευαίσθητα στο φως για να καταγράφουν απ’ ευθείας το είδωλο.

Επιστρώσεις ευαίσθητες στο φως, τοποθετούνταν πάνω σε γυαλί το οποίο έβαζαν στη θέση της οθόνης εστίασης και μετά την έκθεση στο φως το εμφάνιζαν. Οι μηχανικοί φωτοφράχτες έγιναν τότε απαραίτητοι, για να ελέγχεται ο χρόνος της έκθεσης στο φως. Το 1890 η φωτογραφική μηχανή με φιλμ σε καρούλι του George Eastman, έδωσε τη δυνατότητα της λήψης πολλών φωτογραφιών, με ένα γέμισμα. Από τότε δοκιμάστηκαν χιλιάδες τύποι φωτογραφικών μηχανών, καταλήγοντας στους έξι βασικούς τύπους που περιγράφονται στις επόμενες σελίδες.

Πως λειτουργεί το φιλμ
Η φωτογραφία άρχισε ουσιαστικά με την ανακάλυψη ενός πρακτικά ευαίσθητου στο φως χημικού που καταγράφει το είδωλο που σχηματίζεται μέσα στη φωτογραφική μηχανή. Το χημικό αυτό ήταν και είναι ο μεταλλικός άργυρος. Τα άλατα του αργυρού τα οποία είναι ένα μίγμα αλάτων, όπως βρωμιούχος, ιωδιούχος και χλωριούχος αργυρός, διασπώνται μόλις έρθουν σε επαφή με το φως και σχηματίζουν μικροσκοπικούς κόκκους μαύρου μεταλλικού αργύρου.

Χρειάζεται πολύς χρόνος ώστε το φως να διαλύσει αρκετά άλατα και να σχηματισθεί ένα ορατό είδωλο. Στη φωτογραφία όμως, η δημιουργία μερικών τέτοιων σειρών ατόμων αργυρού είναι αρκετή. Αυτές μπορούν μετά να πολλαπλασιαστούν εκατομμύρια φορές, με την εμφάνιση, χρησιμοποιώντας χημικά ικανά να αυξήσουν τον άργυρο στις περιοχές που δέχτηκαν το φως. Επειδή όμως το φως σχηματίζει μαύρο άργυρο, το είδωλο καταγράφεται στο φιλμ με αρνητικούς τόνους.

Τα φωτεινά μέρη, μαύρα και οι σκιές, άσπρες. ΓΓ αυτό τα άλατα του αργύρου επιστρώνονται πάνω σε διαφανές φιλμ, έτσι ώστε μετά την εμφάνιση, το φως να μπορεί να περάσει μέσα απ” το αρνητικό και να τυπώσει, πάνω σε ένα χαρτί επιστρωμένο με άλατα αργύρου, ένα ασπρόμαυρο θετικό είδωλο. Βεβαία, υπάρχουν προβλήματα στο να τοποθετηθεί στο φιλμ, ομοιόμορφα και σταθερά μια επίστρωση χημικών κρυστάλλων. Η επίστρωση πρέπει να είναι ομοιόμορφη, αλλοιως το υλικό θα διαφέρει σε ευαισθησία και θα έχει σημάδια. Πρέπει ακόμη, να είναι καλά στερεωμένη πάνω στο φιλμ για να αντέξει στην εμφάνιση, το πλύσιμο και το στέγνωμα, συνάμα δε να επιτρέπει την είσοδο και δράση των χημικών της εμφάνισης. Για να επιτευχθούν αυτά, χρησιμοποιείται ζελατίνη η οποία ανακατωμένη με τα άλατα του αργύρου, σχηματίζει μια ευαίσθητη στο φως επίστρωση.

Οι διαφορές αυτές ουσίες της ζελατίνης αυξάνουν την ευαισθησία στο φως, της επίστρωσης, με την προϋπόθεση βέβαια ότι είναι “ωριμασμένη” – βρασμένη πολλές ώρες κατά την κατασκευή. Η επίστρωση τοποθετείται πάνω σε μια βάση, πλαστική ή σελουλόζης που είναι καλυμμένη από τη μια πλευρά με μια αντιάλω χρώση. Αυτή δίνει στην πλάτη του φιλμ τη μαύρη εκείνη όψη που έχει πριν την εμφάνιση. Η εμφάνιση αφαιρεί αυτήν τη χρώση^αφήνον-τας το φιλμ διαφανές. Η χρώση αυτή εμποδίζει την αντανάκλαση του φωτός από την πλάτη του φιλμ και το σχηματισμό άλω γύρω από τα φωτεινά σημεία.

Κατασκευή του φακού
Ο σύγχρονος φακός φωτογρ. μηχανής είναι κατασκευασμένος από διάφορα ξεχωριστά οπτικά στοιχεία. Αυτά είναι δυο ειδών. Αυτά που είναι χονδρότερα στο κέντρο και συγκεντρώνουν το φως και αυτά που είναι χονδρότερα στις άκρες και προκαλούν την απόκλιση του φωτός. Ένα συγκεντρωτικό στοιχείο χρησιμοποιούμενο μόνο του θα σχηματίσει στο φιλμ ένα είδωλο, κακής όμως ποιότητας με τα άκρα θολά χωρίς χρωματική απόδοση. Αν όμως χρησιμοποιήσουμε ένα συγκεντρωτικό στοιχείο μαζί με ένα στοιχείο απόκλισης φτιαγμένο από διαφορετικό τύπο κρυστάλλου, τα περισσότερα σφάλματα θα διορθωθούν αν και τα δύο αυτά κρύσταλλα εξακολουθούν να σχηματίζουν συγκεντρωτικό φακό. Ο σχεδιαστής του φακού χρησιμοποιεί τα στοιχεία σαν πέτρες στο χτίσιμο, διαφοροποιώντας το μέγεθος, το σχήμα, τον τύπο κρυστάλλου και τις αποστάσεις μεταξύ τους. Στόχος-του είναι να δημιουργήσει ένα σύνθετο φακό με ένα χρήσιμα πλατύ άνοιγμα ικανό, σ’ όλο-του το φάσμα εστίασης, να δίνει είδωλο υψηλής ποιότητας πάνω σ’ ένα συγκεκριμένου μεγέθους φιλμ. Κάνοντας διορθώσεις και προσθέτοντας επί πλέον στοιχεία, αυξάνει το κόστος, μέγεθος και βάρος του φακού και η ελαφρά απορρόφηση και αντανάκλαση φωτός από κάθε ένα στοιχείο μειώνει τελικά την απόδοσή-του. Αυτή όμως η κατάσταση βελτιώνεται συνεχώς με την πρόοδο της τεχνολογίας. Διαφανείς ουσίες γνωστές σαν “επιστρώσεις” τοποθετούνται στην επιφάνεια κάθε στοιχείου και ελαττώνουν την απορρόφηση και αντανάκλαση. Επίσης με τη βοήθεια ηλεκτρονικών υπολογιστών, σχεδιάζονται νέα σχήματα στοιχείων. Έτσι κάθε φακός φ’ωτογραφικής μηχανής, είναι ένας συμβιβασμός ανάμεσα στις διάφορες αντικρουόμενες ανάγκες και γενικά, η ποιότητα είναι ανάλογη με την τιμή.

Κατοπτρικός
Οι φακοί εξαιρετικά μεγάλης εστιακής απόστασης – 500 χιλ. και πάνω – είναι τόσο μεγάλοι σε όγκο και βάρος, ώστε να πρέπει να τοποθετηθούν σε τρίποδο. Για να ξεπεραστεί αυτό το πρόβλημα μερικοί φακοί είναι κατασκευασμένοι με σύστημα κατόπτρων. Δυο κοίλοι καθρέπτες “διπλώνουν” το φωτεινό διάδρομο αντανακλώντας το φως μπρος – πίσω, κάνοντας έτσι το φακό πολύ μικρότερο και επειδή οι καθρέπτες αντικαθιστούν και μερικά στοιχεία, πολύ ελαφρύτερο.

Zoom
Οι φακοί zoom είναι ειδικά σχεδιασμένοι για να έχουν μεταβλητή εστιακή απόσταση. Γυρίζοντας ένα πρόσθετο δαχτυλίδι ρύθμισης, ο φακός αλλάζει διάφορες εστιακές αποστάσεις, μεγεθύνοντας ή μικραίνοντας το μέγεθος του ειδώλου. Ο zoom επομένως δρα σαν ένα εύχρηστο υποκατάστατο μιας σειράς εναλλασσόμενων φακών. Οι φακοί zoom συνήθως καλύπτουν εστιακές αποστάσεις από 100-300 mm ή 70-150 mm ή 35-105 mm. Το μεγαλύτερό-τους διάφραγμα σπάνια είναι μεγαλύτερο από f/3.5 και το κόστος-τους είναι μεγάλο.

Φακός fisheye υπερευρυγώνιος

Οι περισσότεροι ευρυγώνιοι φακοί είναι “διορθωμένοι” για να καταγράφουν τις κάθετες και οριζόντιες γραμμές του αντικειμένου, σαν κάθετες και οριζόντιες και στο είδωλο. Οι φακοί fisheye, καταγράφουν τις ευθείες γραμμές σαν καμπύλες και δίνουν σ’ όλο το είδωλο μια όψη αντανάκλασης κυρτού κατόπτρου ή ματιού ψαριού. Τυπικοί φακοί fisheye για φωτογραφικές μηχανές 35 mm έχουν εστιακές αποστάσεις από 6 μέχρι 16 mm Μερικοί δίνουν ολοκληρωμένο παραλληλόγραμμο είδωλο και άλλοι ένα στρογγυλό στο κέντρο της εικόνας.

Νορμάλ
Σαν το βασικό στοιχείο μιας σειράς φακών, ο νορμάλ εστιακής απόστασης φακός συχνά προσφέρει το μεγαλύτερο διάφραγμα όπως f/2 ή f/1.8 ή και μεγαλύτερα απ’ ότι οι άλλοι φακοί. Η κατασκευή του είναι κατά κανόνα από 6 ή 8 στοιχεία.

Ευρυγώνιος

Είναι ένας φακός μικρής εστιακής απόστασης κατασκευασμένος να καλύπτει μια μεγάλη οπτική γωνία. Οι περισσότεροι ευρυγώνιοι φακοί για μονοοπτικές ρε-φλέξ φωτογρ. μηχανές έχουν τώρα κατασκευή “αντιστρεφόμενου τηλεφακού”. Αυτό επιτρέπει στο φακό να εστιάζει στην ίδια με το νορμάλ απόσταση από το φιλμ.
Τηλεφακός
Είναι ένας φακός μακράς εστίασης έχοντας προς την πλευρά της φωτογραφικής μηχανής μερικά στοιχεία απόκλισης. Αυτά έχουν την ικανότητα να κάνουν την απόσταση του ειδώλου από το φακό μικρότερη απ’ ό,τι θα χρειαζόταν η εστιακή απόσταση. Ο τηλεφακός είναι επομένως κοντύτερος απ’ ό,τι ένας φακός απλής κατασκευής της ίδιας εστιακής απόστασης. Και οι δυο όμως δίνουν είδωλο ίδιου μεγέθους.

Φακοί μακράς εστίασης

Ένας τέτοιος φακός δίνει είδωλο υψηλής ποιότητας καλύπτοντας μια μικρή (στενή) οπτική γωνία. Μακρά εστιακή απόσταση σημαίνει ότι τα κύρια στοιχεία του φακού είναι τοποθετημένα στο μπροστινό μέρος του μακρού κιλίνδρου ώστε να έχουν

αρκετή απόσταση από το φιλμ, για να σχηματισθεί ένα καθαρό είδωλο. Αυτοί οι φακοί έχουν μέτρια διαφράγματα, συνήθως f/4.5 ή f/5.6. Οι οπτικές τους διορθώσεις συχνά περιορίζουν την κοντινότερη απόσταση λήψης στα 3 μ. ή περισσότερο.

Πρόσθετα εξαρτήματα
Starburst

Αυτό αποτελείται από ένα δίσκο κρυστάλλου με ανάγλυφες, κυρτές ή ίσιες διασταυρούμενες γραμμές. Πηγές έντονου φωτός η δυνατές αντανακλάσεις στο αντικείμενο αναπαράγονται στο είδωλο σαν μικρά ή μεγάλα άστρα.

Soft Focus
Τοποθετημένο σ’ ένα νορμάλ φακό, το εξάρτημα αυτό, δίνει τα ίδια αποτελέσματα με ένα soft focus φακό. Ο γυάλινος δίσκος του συνήθως έχει ανάγλυφους ομόκεντρους κύκλους και το αποτέλεσμά του είναι να δίνει ένα κάπως θαμπό, ρομαντικής ατμόσφαιρας είδωλο. Όσο μεγαλύτερο το διάφραγμα, τόσο πιο έντονο είναι το αποτέλεσμά του. Φακός μεταβλητής διάχυσης (Diffuser). Αυτός μοιάζει σαν ελασματικός φωτοφραχτης, έχει όμως διαφανή πλαστικά φύλλα τα οποία προβάλλονται ρυθμιζόμενα, μέσα στη γωνία λήψης του φακού. Το αποτέλεσμα είναι ένας σταδιακά αυξανόμενος βαθμός sofUocus και διάχυσης. Τα φύλλα μετακινούνται με ένα μεγάλο αριθμημένο δαχτυλίδι ρύθμισης.

Διαφραγματικός δίσκος Soft focus.
Είναι ένας μεταλλικός δίσκος με μια μεγάλη τρύπα στο κέντρο και πολλές μικρότερες τριγύρω. Οι μικρότερες τρύπες δίνουν μια θαμπή επικάλυψη στο φυσιολογικά καθαρό είδωλο. Χρησιμοποιώντας ένα δίσκο με λιγότερες τρύπες ή μικρότερο διάφραγμα μειώνετε το εφέ. Οι περισσότεροι τέτοιοι δίσκοι προορίζονται για χρήση με φακούς soft focus.

Φακός Close up.
Είναι ένα πρόσθετο μετατρεπτικό στοιχείο φακού το οποίο όταν τοποθετηθεί μπροστά στο φακό της φωτογρ. μηχανής σας επιτρέπει να εστιάσετε σε κοντινότερη απόσταση.

Μετατροπέας τηλεφακών. (Τελεκονβέρτερ)
Αυτό είναι ένα βοηθητικό σύστημα αποτελούμενο από πολλά στοιχεία φακού, που προορίζεται να τοποθετηθεί μπροστά απ’ το νορμάλ φακό και να του δώσει δυνατότητες τηλεφακού – με χαμηλότερη όμως ποιότητα ειδώλου. Μετατροπέας Fisheye Είναι ένας μεγάλης διαμέτρου βοηθητικός φακός που μετατρέπει ένα νορμάλ σε φακό fisheye. Η ποιότητά-του βέβαια είναι χαμηλότερη από έναν ολοκληρωτικά σχεδιασμένο για Fisheye φακό, είναι όμως χρήσιμος για μερικά εφέ.

Bifo.
Ένας bifo ή μισός φακός, είναι ένας close up βοηθητικός φακός κομμένος στη μέση, αφήνοντας το άλλο μισό κενό. Σέ μια εικόνα με πολύ διαφορετικά σε αποστάσεις τμήματα, εστιάζοντας το φακό στο φόντο και τοποθετώντας το “μισό φακό” στο μέρος του φακού που βλέπει τα κοντινά τμήματα, έχετε και σ’ αυτά καθαρή εστίαση.

Συμπιεστικός φακός.
Είναι ένας αναμορφωτικός βοηθητικός φακός αποτελούμενος από κυλινδρικά στοιχεία. Όταν τοποθετηθεί μπροστά στο νορμάλ φακό συμπιέζει το είδωλο ελαττώνοντας το μέγεθος του κάθετα, ή οριζόντια χωρίς να επηρεάζει την άλλη διάσταση. Κάτοπτρο ορθής γωνίας Αυτό μοιάζει με φακό. Στήν πραγματικότητα όμως είναι ένας καθρέπτης μέσω του οποίου μπορείτε να τραβήξετε φωτογραφίες αντικειμένων, χωρίς φαινομενικά να τα σκοπεύετε. Ο καθρέπτης “βλέπει” από μια τρύπα στα πλάγια του κυλίνδρου, ενώ μπροστά υπάρχει ένας ψεύτικος φακός για καμουφλάζ.

Πρισματικός φακός.
Είναι ένας γυάλινος δίσκος με επιφάνεια όπως του κατε ργασμένου διαμαντιού, σχεδιασμένος για να δίνει 3, 4, 5 ή 6 φορές το είδωλο στο κέντρο της εικόνας. Προσαρμόζεται σ’ όλους τους φακούς.

Φακός Spot
Είναι ένας “εκλεκτικός” φακός, έχοντας ένα γενικό σχήμα φακού με ένα επίπεδο γυαλί στο κέντρο. Δεν έχει επίδραση στο κέντρο της εικόνας αλλά οι λεπτομέρειες γίνονται βαθμιαία ανεστίαστες προς τις άκρες.

Τα συστατικά του χρώματος

Τρεις παράγοντες συντελούν στο να βλέπουμε τα αντικείμενα έγχρωμα.

1). Μια “άσπρη” πηγή φωτός όπως ο ήλιος ή οι λάμπες βολφραμίου.

2). Υλικά τα οποία απορροφώντας μερικές ακτίνες και αντανακλώντας άλλες φαίνονται χρωματιστά.

3). Η ικανότητα του ανθρώπινου ματιού να αντιδρά σε ομάδες ακτινών διαφορετικού μήκους κύματος, ξεχωρίζοντας έτσι τα χρώματα. Το ίδιο φως είναι η πηγή όλων των χρωμάτων.

Οι περισσότερες φωτεινές πηγές όπως ο ήλιος, αποτελούνται από πολλά μήκη κύματος. Οταν το φως φθάσει σ’ ένα χρωματιστό υλικό, μόνον τα μήκη κύματος που αντιστοιχούν σ’ αυτό αντανακλούνται ή το διαπερνούν, αν είναι διαφανές. Αυτό είναι εύκολο να αποδειχθεί φωτίζοντας ένα κόκκινο τριαντάφυλλο, στο στούντιο και τοποθετώντας ένα σκούρο μπλε φίλτρο στον προβολέα. Το τριαντάφυλλο, αμέσως εμφανίζεται σχεδόν μαύρο, γιατί το φως το οποίο δέχεται, αποτελείται από μήκη κύματος που δεν μπορεί να αντανακλάσει.

Ο τρίτος παράγων, το ανθρώπινο μάτι, επιβάλει την δική του επιρροή. Π.χ. οι χρωματικά ευαίσθητοι δέκτες του ματιού αντιδρούν μόνον σε μήκη κύματος μεταξύ 400 και 700 περίπου νανόμετρων. Αυτά είναι τα μπλε και κόκκινα όρια του φωτοφάσματος της όρασης. Μήκη κύματος έξω απ’ αυτήν την κλίμακα, π.χ. υπεριώδες υπέρυθρο φως, δεν προκαλούν καμία αντίδραση στο ανθρώπινο μάτι (μερικά έντομα έχουν δεκτικότητα σ’ αυτές τις ακτινοβολίες). Εκτός από αυτό, η ικανότητα του ανθρώπινου ματιού στο να ξεχωρίζει χρώματα, εξαρτιέται και από την ποσότητα του φωτισμού. Τα χρώματα πάντα φαίνονται πιο λαμπερά κάτω από δυνατό φως και καθώς αυτό λιγοστεύει, ξεθωριάζουν μέχρις ότου, σταδιακά φαίνονται σαν τόνοι του γκρι.

Διαχωρισμός του φωτός.
Αυτό που ονομάζουμε “άσπρο” φως είναι στην πραγματικότητα ένα μίγμα από χρώματα με διαφορετικά μήκη κύματος. Περνώντας μια δέσμη ακτινών ηλιακού φωτός μέσα από ένα γυάλινο πρίσμα, είναι δυνατό να διαχωρίσουμε τα χρώματα που αποτελούν το φως, γιατί τα βραχέα μήκη κύματος διαθλώνται ισχυρότερα από τα μακρά. Έτσι η δέσμη των φωτεινών ακτινών χωρίζεται σε λωρίδες αναγνωρίσιμων χρωμάτων – το φωτοφάσμα της όρασης -τα οποία αρχίζουν από βαθύ μπλε μέχρι το βαθύ κόκκινο. Εάν η δέσμη περάσει μέσα από ένα δεύτερο πρίσμα, τα χρώματα ενώνονται ξανά σχηματίζοντας “άσπρο” φως. Αν κάποιο χρώμα εμποδιστεί να περάσει και από το δεύτερο πρίσμα το ξανα-σχηματιζόμενο φως είναι ημιτελές για να εμφανισθεί “άσπρο” και γι’ αυτό έχει κάποιο χρωματικό τόνο, ο οποίος είναι συμπληρωματικός ή αντίθετος με το χρώμα που αφαιρέθηκε.

Προσθετικός και αφαιρετικός σχηματισμός χρωμάτων.
Μπορείτε να παράγετε χρώματα, προσθέτοντας ή αφαιρώντας διάφορα μήκη κύματος φωτός. Μια απλή μίξη όλων των μηκών κύματος της όρασης παράγει “άσπρο” φως. Μπορείτε να πάρετε μόνον τρία χρώματα του φωτοφάσματος · μπλε, πράσινο, κόκκινο -και αναμειγνύοντας σε διαφορετικές αναλογίες να δημιουργήσετε όλα τα άλλα χρώματα του φάσματος. Αυτό είναι σημαντικό γιατί σημαίνει ότι τα έγχρωμα φιλμς χρειάζονται να έχουν επιστρώσεις με τα τρία αυτά βασικά χρώματα για να είναι ικανά να καταγράψουν είδωλα όλων των χρωμάτων. Όπως όμως, όλα τα χρώματα

δημιουργούνται με τη μίξη των τριών βασικών, έτσι μπορείτε να αρχίσετε με “άσπρο” φως και να αφαιρείτε διάφορα χρώματα. Π.χ. για να αφαιρέσετε το μπλε, τοποθετήστε ένα κίτρινο φίλτρο μπροστά από τη φωτεινή δέσμη. Αυτό αφήνει να περάσουν μόνον το πράσινο και το κόκκινο. Για να αφαιρέσετε το πράσινο τοποθετήστε ένα ροζ (ματζέντα) φίλτρο και τέλος για να αφαιρέσετε το κόκκινο, τοποθετήστε ένα μπλε – πράσινο (cyan) φίλτρο. Το κίτρινο, η ματζέντα και το cyan , είναι συμπληρωματικά χρώματα του μπλε, πράσινου και κόκκινου, αντίστοιχα. Αυτή η σχέση μεταξύ των χρωμάτων είναι σημαντική για να καταλάβετε τις αρχές της έγχρωμης εκτύπωσης.

Μήκη κύματος του φωτοφάσματος.
Το ορατό φως είναι ένα μικρό τμήμα από το εξαιρετικά πλατύ ηλεκτρομα γνητικό φάσμα, το οποίο περιλαμβάνει τα πάντα μεταξύ των ραδιοκυμάτων και των ακτινών γάμμα. Όλες αυτές οι ακτινοβολούμενες μορφές ενέργειας, διαφέρουν σε μήκος κύματος και αυτό τους δίνει διαφορετικές ιδιότητες. Τα μήκη κύματος στα οποία είναι ευαίσθητο το μάτι καλύπτουν την κλίμακα μεταξύ των 400 και 700 νανόμετρων. Τα κοινά έγχρωμα φιλμς και τα παγχρωματικά ασπρόμαυρα, αντιδρούν σε περίπου 350 μέχρι 700 νανόμετρα. Έχουν δηλαδή μια μικρή ευαισθησία και στο υπεριώδες. Ένα νανόμετρο είναι ένα εκατομμυριοστό του χιλιοστού.

Φακοί ειδικής χρήσης
Οι φακοί σχεδιάζονται για να δίνουν μια συγκεκριμένη ποιότητα ειδώλου κάτω από ορισμένες πραγματικές συνθήκες. Οι κοινοί φακοί είναι κατασκευασμένοι για να έχουν καλύτερη απόδοση όταν το αντικείμενο βρίσκεται αρκετές “εστιακές αποστάσεις” μακρυά, είναι καλά φωτισμένο και ο χώρος είναι γεμάτος αέρα. Είναι όμως εξ ίσου δυνατό να κατασκευασθούν φακοί για ειδικές συνθήκες εργασίας. Οι φακοί UV είναι διορθωμένοι σε ότι αφορά το υπεριώδες φως. Τέτοιοι φακοί προορίζονται για επιστημονική δουλειά, όπου συχνά χρησιμοποιείται τέτοιος φωτισμός. Η κατασκευή του φακού soft focus (μαλακής εστίασης) προκαλεί προμελετημένα το σφάλμα, της “σφαιρικής εκτροπής”. Αυτό δίνει άλω στα φωτεινά μέρη και μια γενική απαλό-τητα του περιγράμματος. Ο έλεγχος γίνεται με το κλείσιμο του διαφράγματος.

Φακοί Macro
Οι φακοί macro είναι περισσότερο διορθωμένοι, για αντικείμενα πολύ κοντά στο φακό. Μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν και για μακρινά αντικείμενα, η καθαρότητά τους όμως θα είναι λιγότερη από ότι ενός φακού γενικής χρήσης.

Φωτόμετρα χεριού.
Για να καταγράψετε το είδωλο με ακρίβεια, το φωτογραφικό φιλμ πρέπει να δεχτεί τη σωστή ποσότητα φωτός. Το μάτι δε μπορεί να μετρήσει με ακρίβεια τη φωτεινότητα ενός αντικειμένου και παρά το ότι οι κατασκευαστές φιλμ εσωκλείουν ένα χαρτί με

τυπικές ρυθμίσεις, για τη φωτογρ. μηχανή αυτά ισχύουν μόνο σε μερικές περιπτώσεις εξωτερικών λήψεων. Γι’ αυτό είναι απαραίτητο, κάποιου είδους φωτόμετρο, σε κάθε σοβαρό φωτογράφο. Όλα τα φωτόμετρα λειτουργούν μετατρέποντας το φως σε ηλεκτρική ενέργεια, η οποία μπορεί να μετρηθεί πάνω σε μια κλίμακα και να μετατραπεί σε συνδυασμούς ταχυτήτων και διαφραγμάτων, σε σχέση πάντα με την ευαισθησία (ASA) του φιλμ. Το ανεξάρτητο φωτόμετρο, σχεδιασμένο να κρατιέται στο χέρι, λειτουργεί με ένα κύτταρο, ευαίσθητο στο φως, το οποίο είναι τοποθετημένο πίσω από ένα “παράθυρο”. Το κύτταρο αυτό σκοπεύει προς το αντικείμενο. Το φωτόμετρό-σας μπορεί να λειτουργεί με κύτταρο σεληνίου το οποίο παράγει μια ελαχίστη τάση ηλεκτρισμού η οποία μετριέται σε ένα γαλβανόμετρο.

Φωτόμετρα πρόσφατα κατασκευασμένα χρησιμοποιούν κάδμιο ή πυρίτιο, το οποίο είναι “φωτοαντίσταση”. Αυτό σημαίνει ότι η ηλεκτρική-του αντίσταση μεταβάλεται ανάλογα με το φως που δέχεται. Αυτού του είδους τα φωτόμετρα είναι πιο ευαίσθητα, αλλά λειτουργούν μόνο όταν μια μπαταρία μπει στο κύκλωμα του κυττάρου και του γαλβανόμετρου. Και οι δυο αυτοί τύποι φωτόμετρου είναι σχεδιασμένοι για να μετρούν φως, μέσα στην ίδια περίπου οπτική γωνία με ένα νορμάλ φακό. Ένα βοηθητικό κάλυμμα διάχυσης τοποθετείται μπροστά στο κύτταρο, όταν θέλετε να φωτομετρήσετε την πηγή του φωτός αντί για το αντικείμενο. Για να υπολογίσετε την έκθεση σας, πρώτα ρυθμίζετε ένα δίσκο στο έξω μέρος του φωτόμετρου, στα ASA του φιλμ-σας. Στα περισσότερα φωτόμετρα η ποσότητα του φωτός σημειώνεται με έναν αριθμό. Τοποθετώντας-τον απέναντι σε ένα βέλος ο δίσκος αυτόματα δείχνει τους συνδυασμούς ταχύτητας και διαφράγματος που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε για μια σωστή λήψη. Μερικά άλλα φωτόμετρα έχουν δυο φωτεινά σήματα, τα οποία καθώς φωτομετράτε, ανάβουν και τα δυο μαζί για να σας δείχνουν τη σωστή λήψη. Άλλα έχουν δυο βελόνες. Το γαλβανόμετρο έτσι δε χρειάζεται κλίμακα αριθμών γυρίζετε απλώς τον επιλογέα μέχρι η μια βελόνα να συμπέσει με την άλλη.

Υπολογίζοντας την εκφώτιση.
Κάθε ηλεκτρονικό φλας έχει ένα δίσκο υπολογισμών, που σας επιτρέπει να βρίσκετε το σωστό διάφραγμα για την κάθε απόσταση, δεξιά. Αν μπορείτε να αγοράσετε ένα φλασόμετρο, είναι φυσικά καλύτερα. Αυτό, ρυθμίζεται πρώτα με τα ASA του φιλμ και τοποθετείται δίπλα στο αντικείμενο σκοπεύοντας το φλας. Δίνοντας μια δοκιμαστική λάμψη η βελόνα του φλασόμετρου κινείται σε κάποιο αριθμό, οποίος όταν τοποθετηθεί σε ένα δίσκο υπολογισμών, σας δείχνει το σωστό διάφραγμα. Τα αυτόματα φλας έχουν ενσωματωμένο φωτοκύτταρο που σκοπεύει προ το αντικείμενο. Ρυθμίζετε τα ASA σε έναν επιλογέα στην πλάτη του φλας και χρησιμοποιείτε τον αριθμό “f” που σας προτείνει. Τα φλας αυτορυθμίζεται, δίνοντας σύντομη λάμψη για κοντινά φωτεινά αντικείμενα ή μεγαλύτερη λάμψη για αντικείμενα μακρινά και σκοτεινότερα.

Φίλτρα έγχρωμης διόρθωσης
Τα διορθωτικά φίλτρα, κάτω, είναι ιδιαίτερα χρήσιμα όταν χρησιμοποιώντας ένα συγκεκριμένο τύπο έγχρωμου φιλμ που είναι ισσορο-πημένο για έναν τύπο φωτισμού, θέλετε να πραγματοποιήσετε μια λήψη κάτω από συνθήκες διαφορετικού τύπου φωτισμού. Για παράδειγμα μπορεί να έχετε στη φωτογραφική μηχανή έγχρωμο φιλμ τύπου Β αλλά θέλετε να πάρετε μερικές φωτογραφίες με φως ημέρας. Στην

περίπτωση αυτή χρησιμοποιήστε ένα πορτοκαλί φίλτρο (No 85 Β) μπροστά απ’ το φακό, Παρόμοια ένα μπλε φίλτρο (No 80 Α) διορθώνει το φιλμ φωτός ημέρας για χρήση με λάμπες στούντιο 3200 Kelvin. Σε όλες τις περιπτώσεις, η χρήση του φίλτρου μειώνει τη λαμπρότητα της εικόνας κι’ έτσι θα πρέπει να δώσετε επιπλέον εκφώτιση – τυπικά με 1/2 με 1 1/2 στοπ, ανάλογα με το φίλτρο που χρησιμοποιείται. Φυσικά, αν έχετε ένα φωτόμετρο δια μέσου του φακού αυτό αυτόματα παίρνει υπ’ όψη του την αύξηση γιατί φωτομετράει μέσα απ’ το φίλτρο. Να θυμάστε ότι δεν μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ένα διορθωτικό φίλτρο μετά την εκφώτιση. π.χ. βάζοντας το μαζί με μια έγχρωμη διαφάνεια, γιατί αυτό δίνει σαν αποτέλεσμα χρωματισμένα φωτεινά μέρη. Μερικές φορές πρέπει να πάρετε έγχρωμες φωτογραφίες με ανάμικτο φωτισμό, όπως ένα εσωτερικό που φωτίζεται από φως ημέρας με συμπληρωματικές λάμπες βολφράμιου. Αν το ανάμικτο χρώμα δεν είναι ικανοποιητικό μπορείτε να φιλτράρετε μια από τις φωτεινές πηγές ώστε να ταιριάζει με την άλλη. Για το σκοπό αυτό υπάρχουν μεγάλα φύλλα πορτοκαλί και μπλε πλαστικών φίλτρων. Στην περίπτωση που περιγράφεται πάνω θα μπορούσατε να χρησιμοποιήσετε μπλε φίλτρα μπροστά απ’ τις λάμπες και να τραβήξετε με έγχρωμο φιλμ φωτός ημέρας.

Χρησιμοποιώντας φλας
Η πιο εμφανής διαφορά του φλας με τα άλλα είδη φωτογραφικού φωτισμού, είναι η σύντομη διάρκειά-του. Πως μπορείτε να ελέγξετε τι πρόκειται να γίνει, όταν η λάμψη·του διαρκεί 1/1000 του δευτ. ή λιγότερο; Η πείρα με φωτιστικά στούντιο και φυσικό φωτισμό, είναι πολύ χρήσιμη, γιατί και με το φλας, ισχύουν οι ίδιες αρχές της ποιότητας, κατεύθυνσης και ισορροπίας του φωτός. Υπάρχουν μερικά πρακτικά σημεία που πρέπει να θυμάστε, αν χρησιμοποιήσετε φλας για πρώτη φορά.

Συχρονισμός.
Ο φωτοφράχτης πρέπει να ανοίξει εντελώς τη στιγμή που το φλας παράγει τη λάμψη του. Οι περισσότερες φωτογραφικές μηχανές με φωτοφράχτη εστιακού επιπέδου, πρέπει να ρυθμίζονται στο 1/60 δευτ. ή λιγότερο, αλλά στην πραγματικότητα η ταχύτητα του φωτοφράχτη, μπορεί να είναι ίδια με τη διάρκεια λάμψης του φλας. Αυτή θεωρητικά, είναι 1/500 δευτ. για τα ηλεκτρονικά και 1/60 δευτ. με τις λάμπες. Με τα ηλεκτρονικά, βέβαια δεν έχετε το πρόβλημα, μήπως κουνηθεί η φωτογραφική μηχανή ή το αντικείμενο. Με όλα τα φλας, η σωστή εκφώτιση, καθορίζεται από τη ρύθμιση του διαφράγματος.

Υπολογίζοντας την εκφώτιση.
Η εκφώτιση εξαρτιέται από την απόσταση του αντικειμένου από το φλας και από το σκούρο ή ανοιχτό τόνο του. Για συνηθισμένα αντικείμενα είναι αρκετή μια κλίμακα αριθμών “f” για τις διάφορες αποστάσεις. Επίσης μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ένα αυτόματο, αυτορυθμιζόμενο φλας ή να υπολογίσετε τις ρυθμίσεις με ένα φλασόμετρο.

Ποιότητα φωτισμού.
Τα περισσότερα φλας χρησιμοποιούν μια μικρή λάμπα ή σωλήνα, σαν φωτιστική πηγή, με ένα ανακλαστήρα, από πίσω. Χρησιμοποιούμενο κατ’ ευθείαν, το φως του φλας είναι σκληρό, όπως ενός σποτ. Αντανακλώντας το όμως από μια άσπρη επιφάνεια, έχετε μαλακό, ομοιόμορφο φωτισμό. Αυτά θα τα βρούμε σε studios υπό μορφή ομπρέλας η sof

 
©copyright design and developer 2016 - 2017 ©NikosT All rights reserved
Επιστροφή στο περιεχόμενο | Επιστροφή στο κύριο μενού